Johán Carballeira é o seudónimo de José Gómez de la Cueva, poeta, xornalista e político galego. Iniciouse
no xornalismo no ano 1923 nas páxinas de Faro de Vigo, colaborando noutros
xornais e publicacións como El Pueblo Gallego ou Céltiga entre outras,
destacando cos seus poemas ,narracións i entrevistas. En marzo do 1936 foi
nomeado Alcalde de Bueu representando ao Partido Galeguista nas candidaturas do
Frente Popular. Neste breve tempo foi responsable, entre outras iniciativas, de
eliminar a utilización da dinamita no mar que tanto dano fixo e ainda hoxe estase a facer en menor medida.
Foi fusilado polo réximen franquista en Poio (Pontevedra) o 17 de abril de
1937. (As bases do concurso están publicadas en internet.)
***********************************************************************
 |
"alea jacta es", la suerte está echada. Este es el artículo con el que voy a concursar al IX Premio de Xornalismo Johán Carballeira, según votación popular. Gracias a todos(as). |
Pois ben, meus queridos amigos,
curmás, curmáns e demais familia: Este modesto aprendiz, despois de iniciar
este ano a miña andaina polo mundo do artigo periodístico e ver cumprido o sono de ver cóma mesmo me
publicaron algúns dentro da
sección “cartas al Director” en
distintos xornais galegos, como Faro de Vigo, Atlántico Diario, La Voz de Galicia , El Correo Gallego, vou poñer a continuación tres
artígos publicados en lingua galega, porque
a miña intención é presentarme a este IX Premio de Xornalismo Johán Carballeira
organizado polo Concello de Bueu. Foron máis os artigos publicados, tanto en
castelán coma en lingua galega, e mesmo outros que no veron a luz nos diarios.
Todos estes artigos están no meu Blog; se tendes a oportunidade e paciencia
podedes leelos. Por orden cronolóxico vou a escoller 3 artigos que son: “¿De
volta á normalidade?”, publicado o día 12 de setembro de 2011 no Faro de
Vigo; “Reencontro”, publicado en Atlántico Diario o día 2 de Octubro
de 2011; e para rematar “Ninguén quere ser Presidente.
Interpretación ceibe do mito de Sísifo”, publicado no Faro de Vigo o
día 30 de Novembro de 2011. De estes 3 artigos somentes podo enviar un ao
certamen. Agardo a vosa opinión. Graciñas pola vosa colaboración.
¿De volta á
normalidade?
O
mes de setembro lembrámolo cunha sensación de saudade e morriña. Deixamos atrás
pouco a pouco o vran e camiñamos paseniño cara una nova estación. Este é o
tópico que sempre nos quixeron vender, e abofé que resultou ata hoxe.
A
partires de este vran os tópicos esnaquizáronse polo aire. Ós que como eu
gústanos de expremer deica o límite a nosa
retranca galega, notamos que a xente non rí as grazas como antes e
míranos con abafallo como decindo: “Este carallo, parece parvo”. O sol deste vran
xa non quentou como sempre o fixo. Voltaron de novo ás nosas praias as neveiras
e bocadillos, o balbordo dos rapaces, as picadas das abellas e fanecas
inglesas. Quen se aburriu neste vran foi porque quixo. En definitiva, non foi
un vran normal, nin coido que o sexa nunca máis. Xa me contaredes: a marusía
interminable das caixas de aforros, que xa non voltarán a ser caixas nin tan
siquera de aforros porque estes sinmpremente evaporáronse por arte de maxia;
agora xa non nos permiten endebedarnos; nos din que hai que apretar o cinto
nestes intres das vacas fracas porque engordamos ficticiamente nas vacas
bolechas; as curmáns de risco (primas de riesgo en román paladino) e demais
parentes impronunciables; os ataques
especulativos ás débedas soberanas; a deriva do Goberno socialista, si algunha
vez existiu tal; os levantamentos dos estados islámicos reclamando máis
liberdade; a visita do Papa; os indignados; as eleccións que xa petan na porta
e ainda por enriba, as liortas domésticas nos concellos, deputacións, nos nosos
barrios, na nosa propia comunidade de veciños, etc. Estafadores, corruptos,
manipuladores; un que se vai á República
Dominicana , con premeditación, alevosía e nocturnidade; outro con síndrome
postvacacional e outros laiándose en voz alta das súas innumerables doenzas,
facéndonos partícipes das súas miserias. Isto é, como diría Franz Kafka, una
metamorfose en toda regra. Viramos según
veña o vento, non sabemos si para mal ou
para pior. Nada volverá a ser normal, é coma se quixeramos convertir en
normalidade o que nunca o foi. Nada é normal, nin o foi na política, na economía, nin tan
siquera nós. Deambulamos o vaivén dos mercados e contaxiados pola voráxine das
noticias que como un martelo crabuñón fuchícanos os miolos con noticias
repetitivas e negativas. E algún día, ¡por fin, de volta á normalidade!, como
se esta fora boa. Eu dígovos que nunca existíu. É un feitizo para que sigamos
consumindo a reo o que non temos, hipotecándonos para servir ós mesmos que
nunca deixaron de engordar os seus puchos a costa das nosas ilusións.
¡Viva a utopía!. Como diría o noso
conquistador Colón cando visitou por primeira vez Cuba: ¡Manda carallo na
Habana!. Quén nos iba a decir a nós algún día que chegaríamos a este estado
catatónico.
REENCONTRO
Non
sei se a vosoutros os pasou algunha vez algo semellante, pero a mín, cando
achégase o intre do reencontro veñen a miña memoria moitas lembranzas
esquecidas no fol de cando eramos nenos. Quén de nós non experimentou alguna
vez estas sensacións.
Veñenme
amoreados, as veces de xeito aturullados, pensamentos, imaxes dun tempo
que ninguén pode recuperar xa pero sí
endexamais debemos esquecer.
Lémbrome
de aquel día na festa de Sannamedio ( un amigo meu rebautizouno como
aquel Santo que está no medio) en Beluso (Bueu) nunha atracción de feira
chamada “os barquillos”, que subían e
baixaban a unha velocidade endemoñada, cando o feirante do posto - menudo fillo
de p…- díxonos ós meus primos e a min que iamos naquel invento do demo, que nos
iba a enviar á lua, empurrando con unha forza sobrehumán aquel aparello. Eu,
que non tería mais de sete anos pensei: ¡ Non carallo non, a lua non quero ir
que está moi lonxe!. E ocurriu o inevitable. Chimpei de aquel xoguete infernal,
con tan mala fortuna que a proa ou a popa ( dende aquel día teño dificultade
para situar estes elementos fundamentais da embarcación) esnafrouse coa miña fronte deixando
para sempre a sinal imborrable dos vintecatro puntos de sutura que me
practicou o médico.
De viaxe ás terras cálidas do sur en procura da miña familia gaditana, e a mais
de vinte mil pés de altura, non deixo de
imaxinar cómo será este reencontro despois de tantos anos . Sucede cando eramos
cativos e agardabamos a chegada dos Reis Magos. Unha sensación de ledicia,
desacougo e nervios percorren as nosas veas. É un momento máxico. Se cadra non
será como nos esperabamos, pensamos en voz baixa. Dubidamos. As veces penso que
ir na procura do teu pasado non é tan doado como parece. “Non deberíamos
irrumpir de súpeto nas vidas cotidiáns dos demais, ainda que sexa a nosa propia
familia….” Como acontece no verán, a brétema esvaese axiña. Temos que escoitar
sempre ó noso corazón e ir na procura das nosas ilusións por moi lonxe que
estean.
NINGUÉN QUERE SER PRESIDENTE.INTERPRETACIÓN
CEIBE DO MITO DE SÍSIFO
Non me refiro precisamente a ser Presidente
do País, Comunidade Autónoma ou dun club de fútbol. Aquí sí que hai candidatos
dabondo. Refírome a ser Presidente da tua propia comunidade de veciños, se tes
a desgraza de vivir engaiolado nun piso.
Nin Deus vaite salvar “dominus vobiscum”. Según sexa o sistema de elección
estipulado nos estatutos ou na propia costume establecida nos acordos
reflexados no libro de actas, si che toca tes que apandar co cargo “velis
nolis”. Non o digo eu, o dí o artículo 13.2 da ley de propiedade horizontal.
Así que resignación, porque durante todo un ano vas a ser o branco de toda-las críticas. Fagas o que
fagas sempre haberá motivos para botar abaixo as tuas tímidas ilusións. Agás que……sendo
dono e tendo o teu piso alugado vivas a
500 kilómetros de distancia,” exempli gratia”. Aquí podes ter una
probabilidade. O que acontece si ti solicitas a renuncia no mes seguinte ao teu
flamante nomeamento, eso sí, dirixíndote ao Xuiz, porque as cousas hai que
facelas como Deus manda e sempre dentro da legalidade. Mediante un xuizo moi
sinxelo en canto ao procedemento, que se chama “de equidade”, o Sr. Xuiz dirá a
todo-los conveciños de esta nosa comunidade, quén raio vai a ser o incauto que,
mal que lle pese, vai a levar o destino de tan pesada misión. Igualiño que
aquel parvo chamado Sísifo que por mor dunha xenreira dos Deuses gregos de
aquel entonces foi obrigado a levar una rocha coma un mundo ao cumio dunha
montaña, para una vez arriba mirar abraiado cómo caía ladeira abaixo “ab absurdo”,
lóxicamente polo efecto da gravidade, o que
ocorre que él daquela non o sabía. E para máis carallada este castigo
divino era “in aeternum”. ¡Mira que hai que ser revirado para desexar a un home
semellante tormento! Así que se vostede é nomeado presidente “gaudeamus”;
lémbrense do coitado do Sísifo, e a pesar das ingratitudes que reciba como
agasallo por parte dos seus conveciños o seu castigo somentes durará como moito
un ano. “Pax vobiscum”.
***********************************************************************************